ในระบบไฟฟ้าจะมีปัญหาที่สามารถแก้ไขได้ด้วยการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันต่างๆ เข้าไป เพื่อให้การทำงานไม่เกิดปัญหา แต่ก็มีบางปัญหาบางที่เราไม่สามารถป้องกันมันได้ นั้นก็คือ ไฟดับ ส่วนที่จ่ายไฟไม่มีการจ่ายไฟมา อุปกรณ์ทุกอย่างหยุดทำงาน ไม่มีไฟเข้าไปที่ระบบไฟฟ้า ปัญหานี้เราจะหาวิธีแบบใดมาป้องกันได้บ้าง

การป้องกันปัญหาไม่มีไฟเลี้ยงในระบบอาจจะไม่สามารถป้องกันได้อย่างถาวร เช่น หากเกิดจากไฟดับที่เป็นเหตุสุดวิสัย หรือเบรกเกอร์เกิดทริป สิ่งที่เราสามารถทำได้ก็คือการไปตรวจสอบเบรกเกอร์ ยกคันโยกที่เกิดทริป ให้ไปอยู่ในตำแหน่ง ON เพื่อให้ระบบการจ่ายไฟทำงานตามเดิม

บางครั้งมอเตอร์เกิดปัญหามีความเร็วรอบเปลี่ยนแปลงอย่างผิดปกติ หรือแรงดันไฟเกิดการผิดเพี้ยนไปจากเดิม สิ่งเหล่านี้ไม่ได้มีปัญหาจากตัวมันเอง แต่อาจมาจากความถี่ทางไฟฟ้า ที่เราไม่ควรมองข้าม มาดูกันว่าความถี่ทางไฟฟ้าเกิดการผิดปกติได้อย่างไร

เพื่อป้องกันความเสียหายจากเปลี่ยนแปลงความถี่ในระบบไฟฟ้า จึงจำเป็นต้องติดตั้งอุปกรณ์ตรวจเช็คความถี่ระบบไฟฟ้าให้ถูกต้องทุกครั้งก่อน โดยเราสามารถใช้ตัว Frequency control protection relay ในการเฝ้าระวัง และป้องกันได้ เมื่อระบบไฟฟ้ามีการเปลี่ยนแปลงความถี่ ก็จะสั่งให้รีเลย์ทำงาน และสามารถตัดวงจรหรือส่งสัญญาณเตือนได้

การป้องกันการลัดวงจรทางไฟฟ้า Short Circuit Protection นั้น ถือว่าเป็นด่านแรกที่จำเป็นต้องออกแบบเพื่อป้องกันระบบไฟฟ้า แล้วการป้องกันจะเกิดผลอย่างมาก ถ้าคุณรู้ที่มาที่ไปของการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรขึ้น มันจะทำให้คุณสามารถแก้ไขปัญหาได้ตรงจุดและเกิดประสิทธิภาพมากที่สุด

โดยอุปกรณ์ที่มักจะใช้ในการป้องกัน การ Short circuit หรือไฟฟ้าลัดวงจรนั้น ก็คือ เซอร์กิต เบรกเกอร์ ประเภทต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น เบรกเกอร์ลูกย่อย MCB  MCCB หรืออุปกรณ์จำพวก RCD อย่าง RCBO และ RCCB นอกจากนี้ยังมีเบรกเกอร์แบบที่ใช้กับงานสตาร์ทมอเตอร์โดยเฉพาะอย่าง MPCB หรือ Motor Breaker ที่มีโอเวอร์โหลด รีเลย์อยู่ในตัว

หากกล่าวถึงการควบคุมตัวมอเตอร์นั้น การออกแบบตู้ควบคุมมอเตอร์ถือว่าเป็นสิ่งที่ควรให้ความสำคัญ ถึงแม้ว่าตัวมอเตอร์จะใช้ไฟฟ้าแบบ 3 เฟส 3 สาย ซึ่งไม่จำเป็นต้องใช้สาย N เนื่องจากแรงดันไฟฟ้าระหว่างเฟสเป็น 380VAC แต่สำหรับวงจรควบคุมต่างๆ ภายในตู้คอนโทรลนั้น ยังคงใช้แรงดัน 220 VAC อยู่ ดังนั้นถ้าในระบบไฟฟ้าสาย N หายไปก็จะทำให้ระดับแรงดันไม่สมบูรณ์ เป็นต้น

ในส่วนการป้องกันนั้น มีวิธีป้องกันโดยติดตั้งอุปกรณ์ป้องกัน Absence of neutral Protection เพื่อตรวจเช็คว่าสาย N ยังทำงานครบวงจรหรือไม่ ถ้าสาย N หาย หรือขาด ตัว Absence of neutral Protection ก็จะสั่งให้มอเตอร์หยุดทำงานก่อนจะเกิดความเสียหาย โดยการตัดวงจร Interlock หรือ สั่งแจ้งเตือนในระบบ

หากจะกล่าวถึงปัญหามอเตอร์ ที่มีอุณหภูมิสูงเกิน หรือ High Temperature เกิดมาจาก การเลือกขนาด และพิกัดของมอเตอร์ การติดตั้งไม่ถูกวิธี ลักษณะของโหลดที่นําไปใช้งาน รวมไปถึงอุณหภูมิ ของสภาพแวดล้อมในขณะใช้งานสูงเกินมาตรฐาน หลาย ๆ ปัญหาที่เกิดกับมอเตอร์ รวมไปถึง ปัญหาที่เกิดจากมอเตอร์ที่มีอุณหภูมิสูงเกิน สามารถที่จะหลีกเลี่ยงปัญหาที่จะเกิดขึ้นได้ ถ้าเข้าใจในหลักการทํางานของมอเตอร์ และเข้าใจถึงสภาพการนำไปใช้งาน

ในส่วนการทำงานของมอเตอร์ ควรจะต้องทำการติดตั้ง โอเวอร์โหลด รีเลย์ (Overload Relay) ควบคู่กับอุปกรณ์ แมกเนติก ที่มีขนาดเหมาะสมในอุปกรณ์สตาร์ทมอเตอร์ เพื่อทำการป้องกันมอเตอร์จากการเกิดโอเวอร์โหลด หรือความร้อนเกินพิกัด ซึ่งจะส่งผลต่ออายุการใช้งานของมอเตอร์ได้

การพิจารณาในการนำมอเตอร์ไฟฟ้าประสิทธิภาพสูงมาใช้งานนั้น จะต้องพิจารณาถึงองค์ประกอบหลายๆด้าน เพื่อให้เกิดความคุ้มค่ามากที่สุด เนื่องจากหากยังไม่เหมาะสมแล้ว การเปลี่ยนมอเตอร์อาจจะเป็นการลงทุนที่สูงเกินไป ดังนั้น ควรวางแผนไว้ก่อนติดตั้งจะโอเคกว่าครับ

ควรวางแผนปรึกษาช่างผู้ชำนาญก่อนการติดตั้ง และเลือกขนาดของมอเตอร์ให้เหมาะสมกับโหลดที่นำมาใช้งาน ซึ่งจะเป็นการลดพลังงานลงได้เป็นอย่างมาก

มอเตอร์นับเป็นอุปกรณ์ที่สำคัญสำหรับเครื่องจักรต่างๆ เนื่องจากการทำหน้าที่เป็นตัวต้นกำลัง โดยแปลงพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกลเพื่อขับโหลดต่างๆ ความเสื่อมสภาพจากการใช้งานหรือความผิดปกติต่างๆที่เกิดขึ้น เนื่องจากโรเตอร์และสเตเตอร์ต้องรับแรงที่เกิดจากสนามแม่เหล็กอยู่ตลอดเวลา ความเสียหายที่เกิดขึ้นทางกล จากความร้อนและทางไฟฟ้าจะกระทบโดยตรงกับประสิทธิภาพในการทำงานและอายุการใช้งานของมอเตอร์

ควรวางแผนซ่อมบำรุงก่อนจะเกิดปัญหา ควบคู่กับการติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมมอเตอร์อย่างถูกหลักวิธี เท่านี้ปัญหาของมอเตอร์ก็จะลดน้อยลงไป

โดยทั่วไปแล้วสาเหตุหลักของการเกิดแรงดันไฟฟ้าไม่สมดุล จะเกิดจากการใช้กระแสไฟฟ้าที่ไม่สมดุล (Unbalance Currents) จนทำให้ระดับแรงดันไฟฟ้าบางเฟสตกลงไป ซึ่งส่งผลให้เกิดการทำงานผิดพลาดขึ้นได้ ซึ่งอุปกรณ์ไฟฟ้าในโรงงานอุตสาหกรรมที่ใช้ไฟฟ้าชนิดสามเฟส เช่น มอเตอร์ ที่ทำงานได้ไม่เต็มที่ เป็นต้น ซึ่งปัญหานี้สามารถตรวจจับความไม่สมดุลของแรงดันแต่ละเฟสของระบบไฟฟ้าได้โดยการใช้อุปกรณ์ เช่น Asymmetry Protection เป็นอุปกรณ์ตรวจเฝ้าติดตามแรงดันในระบบไฟฟ้า เมื่อมีความผิดปกติ

ในส่วนการป้องกันนั้น อุปกรณ์ Asymmetry Protection สามารถติดตามแรงดันในระบบไฟฟ้า เมื่อมีความผิดปกติเกินจากค่าที่ตั้งไว้

ในปัจจุบันระบบไฟฟ้า 3 เฟสมีการใช้อย่างแพร่หลายทั้งในอุตสาหกรรม หรืออาคารต่างๆ หากระบบไฟฟ้าเกิดความผิดปกติขึ้น ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุใดๆก็ตามจะส่งผลกระทบให้กับระบบอย่างมาก ในส่วนบทความนี้จะกล่าวถึงปัญหาของการกลับเฟสของมอเตอร์ 3 เฟส แบบไม่ได้เจตนา ถือว่าเป็นปัญหาสำคัญ เช่น ในงานควบคุมที่ออกแบบให้มอเตอร์หมุนได้ทิศทางเดียวเท่านั้น ซึ่งจำเป็นต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไว้เพื่อความปลอดภัยต่อระบบการทำงาน

จำเป็นต้องติดตั้งอุปกรณ์ตรวจเช็คลำดับของเฟสในระบบไฟฟ้าให้ถูกต้อง โดยใช้ อุปกรณ์ชนิดนี้ชื่อว่า Phase sequence protection relay ในการป้องกันปัญหาเฟสกลับโดยไม่ได้เจตนา

โดยทั่วไปไฟฟ้าเป็นปัจจัยพื้นฐานในการดำเนินชีวิต เนื่องจากในชีวิตประจำวันของมนุษย์ต้องมีการเกี่ยวข้องกับกระแสไฟฟ้าอยู่ตลอดเวลา แต่ก็ให้โทษได้เช่นกัน ความอันตรายที่เกิดขึ้นจากไฟฟ้ามีโอกาสเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ดังนั้น การมีความรู้ การป้องกัน อุบัติภัยที่เกิดจากกระแสไฟฟ้าก็จะลดลง ความเสียหายในชีวิตและทรัพย์สินก็จะลดลงเช่นกัน

อุปกรณ์ป้องกันถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ ในส่วนปัญหากระแสเกินนี้ ชนิดอุปกรณ์ คือ ฟิวส์ , เซอร์กิตเบรกเกอร์